retour vers la page d'accueil |
FRESCH UFF nouveau CD GERANIUM 2003 TEXTES ET TRADUCTIONS |
|
|
Schtiller Uffschtand...
|
Wenn
dia Gebirgswiver Mischt n’üssa fiahre Brüche
sa ke Karra ze schmiere (bis) Lega
sa d’r Reckkorb a Un
marschiera d’r Barg hinab Drei
Mol hi un drei Mol har Un
dia ganze Schkütt esch laar
Wenn
dia Gebirgswiver Windla wann wascha Gehn
sa am Dorfbrunna net geh ratscha (bis) Warfa
sa a Sach eifach em a Bach Un
lehn’s im Wasser bambla uffa un awa Packe’s
weder i im a grosse Sack Un
schu fertig esch d’r Lack
Wenn
dia Gebirgswiver Büewa verfiahre Mian
se net lang ihre Lippel aschmiere (bis) Lepfe
se d’Reck bis ewer d’Hefta n’uffa Kneia
a un strecka d’Fedla in d’Heecha Ei Mol dri un ei Mol drüss Un
schu esch d’r ganze Spass üss.
Quand
les femmes de la montagne sortent du fumier Elles
n'ont pas besoin de graisser des charrettes Elles
mettent des paniers à dos Et
dévalent la montagne Trois
fois d'un côté et trois fois de l'autre Et
toute la cargaison est vide. Quand
les femmes de la montagne veulent laver les langes Elles
ne vont pas bavarder à la fontaine du village Elles
jettent le linge simplement dans un ruisseau Et
le laissent tremper de ci de là Puis
l'emballent dans un grand sac Et
le tour est joué. Elles
ne se maquillent pas longtemps les lèvres Elles
soulèvent leurs jupes jusqu'au-dessus des hanches Se
mettent à genoux et tendent leursfesses en l'air Une
fois dedans et une fois dehors Et
le tour est joué.
MESSTI-LIED/SCHWAFELHELZLA/SCHEENSTES
REESLA ROT Dank
a Mol Brydel d’r Maire het mer gsait Dass
mer de Messti boll han Er
weiss es wohl s’macht em Herr Pfarrer ke Fraid Au
nimmt er sich nit viel drum an Wenn
er am Sunntig au jammerli schilt Weiss
er zum vorüs das s’Schalta nix gilt S’isch
jo fir d’Arme was s’Tanza indrait So
han jo d’Riche un d’Arma na Fraid Jetz
werd am Sunntig d’r Messti verstait Wie’s
as vor Zitte esch gschahn Meint
denn d’r Pfarrer mer tüet’s em ze laid S’esch
jo schon vor ihm so gewann Awer
wia wurd’s uns am Sunntig net gehn Wem
mer vor ihm in d’r Kinderlehr stehn Schalt
er un lärmt er so lang as er well Lüeit
me uf’s Biachel blibt miseli schtill Jetz
min liabs Brydel dia Klaider gericht Wu
mer am Messti antüat Waisch
no wia ordli wia wunderli s’isch D’Knawa
han Striss uff em Hüat D’Maidla
han g’falteri Firrdi wia Schnee Pfüssligi
Ermel dia brüsa en d’Heeh S’ordlisch
esch wenn ma güat drebbelt un springt Das
aim d’r Tanzer a Labküacha bringt. Schwafelhelzla,
Schwafelhelzla, Schwafelhelzla müass ma ha Dass
ma alla Augableck a Firla macha ka Wenn
dia Frau bi finschtrer Nacht Ebba
vu sim Schlof erwant, Will
sa Liacht un Lampa finda Um
dia salwa a ze zinda, Müass
sa Schwafel ha. Schwafelhelzla,
etc. Unser
Hans, d’r arma Tropf Stosst
sich fascht a Loch im Kopf Um
nit weder a ze renna Will
ar jetz a Liachtla brenna Un
müass Schwafel ha. Scheenschtes
Reesla Rot Will
dich liab ha bis zum Tod Will
dich liab ha jeda Schtund Will
dich liab ha üss Harzasgrund Scheenschtes,
hil nur net Ich
bin verliabt in dich. Scheenschta
Tulwa Dina
Scheenhait lacht mer ha Dina
Scheenhait wird vergeh Wenn
dia Rosa im Garta stehn Scheenschtes,
hil nur net Ich
bin verliabt in dich.
Schenschtes
Rosmarie Bisch
allei dia Liabschta mi Scheener
noch un liawer ja Ass
dia Ros un Tulwa Scheenschtes,
hil nur net Ich
bin verliabt in dich.
Qu'en dis-tu, Brigitte, le maire m'a dit Que nous aurons bientôt la kilbe Il le sait bien, cela ne fait pas plaisir au curé Aussi il ne s'en fait pas Quand celui-ci vitupère Il sait d'avance que cela ne sert à rien Ce que la danse rapporte est pour les pauvres Ainsi les riches et les pauvres sont contents.
Maintenant on met la kilbe aux enchères Comme on faisait jadis Le curé croit-il qu'on le fait pour l'embêter Il en a été ainsi avant lui Mais qu'est-ce qu'on va prendre dimanche Quand on sera devant lui au catéchisme Qu'il gronde et crie tant qu'il voudra On regarde son livre, silencieux comme une souris.
Maintenant, chère Brigitte, prépare les habits Qu'on met pour le jour de la kilbe Te souviens-tu comme c'est joli, comme c'est merveilleux, Les garçons ont des bouquets sur le chapeau Les filles ont des tabliers froncés, blancs comme neige Le plus beau moment est quand on piétine et qu'on saute Pour que le danseur vous apporte un pain d'épices.
Des allumettes, des allumettes, des allumettes il en faut, afin qu'à tout instant on puisse faire du feu. Si la femme, dans la nuit sombre, s'éveille par hasard, et veut trouver chandelle ou lampe, pour les allumer, il lui faut des allumettes, la, la la... Notre Jean, le pauvre gars, s'est presque fait un trou dans la tête. Afin de ne pas se cogner à nouveau, il veut allumer une chandelle, et il lui faut une allumette. La, la, la... Toi la plus belle des roses rouges Je t'aimerai jusqu'à la mort Je t'aimerai à chaque heure Je t'aimerai du fond du cœur La plus belle, ne pleure pas Je suis amoureux de toi.
Toi la plus belle des tulipes, Ta beauté se moque de moi Ta beauté passera Quand les roses seront dans le jardin,
Très belle Rosemarie (ou romarin?) Toi seule es mon amour Plus belle et plus gentille Que la rose et la tulipe.
(Nathan Katz) 'S’
hai alli Tierli Hochzitsnacht. Ihr
heilig grossi Hochzitsnacht, Duss
in de Friehjohrsgàrte. Isch
das a Tüe un Wischbere duss ! E
Chràchle n in de Hirschtle duss ! E
Locke n un e Liebha duss ! In
dàne wite Gàrte ! 's
hai alli Stidele Hochzitsnacht. Ihr
heilig grossi Hochzitsnacht Duss
in de Maiegàrte. Isch
das e Somewaihje do Dur
alles Ghirscht ! - e Plange n o. Jed
Gräsle zittert derno In
dàne wite Gàrte. 'S’
het alles hit si Hochzitsnacht. Lieb
Hàrz, si grossi Hochzitsnacht ! O
loos : da Rüef dur d' Gàrte ! Gott
rieft in alle Gschäpfer jetz : "O
haiget heiligi Hochzit jetz !" Gott
sàgnet sini Gschäpfer jetz ! O
loos : da Rüef dur d' Gàrte
Tous les animaux ont leur nuit de noces Leur sainte et grande nuit de noces Dehors dans les jardins de printemps Quelles agitation et murmures là-dehors! Quels bruissements dans les broussailles là-dehors! Quelles séductions et amourettes là-dehors! Dans ces lointains jardins!
Tous les arbustes ont leur nuit de noces Leur sainte et grande nuit de noces Dehors dans les jardins en fleurs Quel amoncellement de semences dans les haies Une attente Chaque brin d'herbe en tremble Dans ces lointains jardins! Toute chose aujourd'hui a sa nuit nuptiale Cher cœur, sa grande nuit de noces O écoute : l'appel dans les jardins! Dieu appelle toutes ses créatures maintenant: "O ayez vos saintes noces maintenant!" Dieu bénit ses créatures maintenant! O écoute : cet appel dans les jardins!
(traditionnel) S’esch
wohr, s’esch wohr, ich will nemmi meh liage Ich
han gsah nahgebrotena Ochsa fliage Met
fenf un sewezig Schalle Dia
Hunda dia laufa met Peitscha deno Un
d’Büra mian jo balla D's
Millers Ross legt Schtefel a Un
as will zeige was ‘s ka D’Lüs
spitzt ihra Ohra As
esch en Summerszitt na Schnider Uff’m
Kiadrack verfrore
C'est vrai, c'est vrai, je ne veux plus mentir J'ai vu voler des bœufs braisés Avec soixante-quinze clochettes Les chiens les poursuivent avec des fouets Et les paysans doivent aboyer
Le cheval du meunier enfile des bottes Et veut montrer ce qu'il sait faire La puce tend l'oreille En plein été un tailleur Est mort de froid sur le fumier.
THE
THROSTLE (Alfred
TENNYSON)
"Summer
is coming, summer is coming. I
know it, I know it, I know it, Light
again, leaf again, life again, love again", Yes
my wild little poet. Sing
the new year in under the blue. Last
year you sang it as gladly. "New,
new, new, new", Is it then so new That
you should carol so madly ? "Love
again, song again, nest again,young again!" Never
a prophet so crazy ! And
hardly a daisy as yet, little friend, See,
there is a hardly a daisy. "Here
again here, here, here, happy year" O
warble, unchidden, unbidden, Summer
is coming, is coming, my dear, And
all the winters are hidden. (traduction :
Nathan KATZ) "Dr
Summer tüet chu, "Dr Summer tüet chu. I
weiss es, i weiss es, i weis es. Wider
Liebi, wider Làbe, wider Liecht, wider Läub." Jà,
mi wilder junger Dichter dü. Sing
's näie Johr i unger em Himmelbläu. Wie
luschtig hesch 's fàrndrige igsunge. "Näi,
näi, näi, näi ! "Isch's denn o so näi. Ass
me so nàrisch wie dü o mächt singe ? "Wider
Liebi, wider Gsang, wider Nàscht, wider jung !" Ganz
üs em Hisle bisch, d'Nohricht eim z'bringe! Un
küm, chleiner Frind, isch e Margritle duss, Küm
wär scho n e Margrittle z'finge. "Wider
do, do, do, do, glicklig Johr ! " Wie
bisch doch üf 's Pfiffe versàsse ! Dr
Summer tüet chu, tüet chu, lieber Frind, Un
alli Winter sin gflichte, vergàsse.
(traditionnel)
D’r
Maie, d’r Maie, da brengt uns Bliamla viel Ich
traij a freis Gemiate, Gott weiss wohl wenn ich will, Gott
weiss wohl wenn ich will Ich
will a liab Gsella, dasalbscht wu no mer frogt Ar
traijt a sida Hem a, a Hüat üss hallem Schtoff, A
Hüat üss hallem Schtoff Ich
mein, as singt dia Nachtigall im tiafa, hocha Wald Im
dunkla, fenschter Schatta, fliasst Wasser fresch un kalt Fliasst
Wasser fresch un kalt. As
traijt a schwarzbrün Maidale A
Bacher roter Wi Zu
Schtrosburg uff da Schtrossa Begegnet
ens all do A
wunderscheener Knab Ar
tüat ens wohl umfassa Loss
ab, loss ab, hey, loss ab, Mi
wunderscheener Knab Mi
Miaterla werd schalta Verschetta
ich d’r Wi D’r
roter kiahler Wi D’r
Wi düet sehr viel galta Boll
hat das schwarzbrün Maidela Verlora
si Pantoffala As
kat’s nemm weder fenda As
süacht hi, as süacht har Verliar
nur net das andra meh Noch
unter dia grossa Linda Denn
zwescha Barg un tiafa Tal Im
griana ewa Tal Dert
fliasst a feschrich Wasser Wer
si fins Schatzla net well Wer
si fins Schatzla net well Dia
mian sa jo lo fahra
Le mois de mai nous apporte beaucoup de fleurs, Je suis d'humeur joyeuse, Dieu sait quand je veux. Je veux un compagnon aimable, celui qui me demande, il porte une chemise de soie et un chapeau de tissu clair. Je crois entendre le rossignol dans le bois haut et profond, dans l'ombre profonde coule une eau fraîche et froide.
Une jeune fille aux cheveux bruns porte une coupe de vin rouge, A Strasbourg par les rues elle rencontre un merveilleux garçon qui l’enlace fort bien. Laisse-moi, ah, laisse-moi, mon beau garçon, ma mère va me gronder si je renverse le vin, le vin rouge et frais, le vin vaut très cher. Bientôt la jeune fille aux cheveux bruns perd sa pantoufle et ne la retrouve plus, elle cherche de ci, de là, ne perds surtout pas l’autre sous ce grand tilleul. Car entre la montagne et la vallée profonde, dans la vallée plate et verdoyante, coule une eau poissonneuse, ceux qui ne veulent pas de leurs belles (bis) n’ont qu’à les laisser continuer leur chemin.
Un
mi Schàtzele nit
(Nathan
Katz) Et
ma mie n'en a point
( trad. J.P. de Dadelsen)
Elles
ont toutes chaînettes d'argent et
ma mie n'en a point. Mais
ma mie me plaît bien mieux que
toutes celles qui portent chaînettes et
ne me plaisent point. 's
hai alli Silberchettle trait, Un
mi Schàtzele nit ; Un
gfalle het's mr besser doch Ass
d'Angeri mit de Chettle a. Un
sàlli gfalle mr nit ! Elles
ont toutes de beaux rubans et
ma mie n'en a point. Dans
sa belle, sa lourde chevelure qu'a-t-elle
besoin de rubans ? Pour
me plaire il n'en faut point. 's
hai alli scheeni Litsch im Hoor, Un
mi Schatzele nit. Wer
son e scheen schwär Hoorspiel het, Was
brücht denn das no Litscher z'ha? Fir
z'gfalle brücht's es nit. Et
les autres se parent et font des mines et
ma mie n'en fait point. Elle
est tellement belle et bien faite, c'est
Dieu lui-même qui l'a parée. Il
en eut plaisir, c'est sûr ! Aux
autres il n'en a point. Un
d'Angeri hai si ziert und draihjt, Un
mi Schàtzele nit . Wer
süfer gwachse n isch wie dü, Das
het dr Härget sàlber ziert. Un
sicher het er Fraid gha dra ! An
de n Angere het er's nit ! A
red, red Rose (Robert
Burns) Oh,
my luve's like a red, red rose, That's
newly sprung in June : Oh,
my luve's like the melodie That's
sweedly play'd in tune. As
fair art thou, my bonny lass, So
deep in luve am I ; And
I will luve thee still my dear, Till
a'the the seas gang dry. Till
a' the seas gang dry, my dear, And
the rocks melt in the sun : I
will luve thee still, my dear, While
the sands o'life shall run. And
fare thee weel, my only luve ! And
fare thee weel a while ! And
I will come again, my luve. Though
it were ten thousand mile. E
roti, roti Rose (
trad. Nathan Katz) Wie
n e roti, roti Rose n isch mi Schatz, Wu
im Jüni prächtig bliehjt. O
mi Schatz isch wie n Melodie Wu
lislig durezieht. Dü
bisch so scheen, mi lieber Schatz, Ganz
in Liebi bini di. Un
i will di gàrn ha fir alli Zit, Bis
d'Määr wàrde iträcknet si. Bis
alli Määr wàrde trocke si, Un
d'Felse verschmàlze mien. Un
i will di gàrn ha so lang, lieber Schatz, Ass
mr's Làbe de làbe tien. Loss
di Spinnrad läufe, mi häärliger Schatz ! Spinn
ne n e churzi Rung. - I
chumm züe dr zruck, un wär i o furt So
wit ass zehtäusig Stung.
Dü
schwangeri Fräu, wu de dur's Chornfall läufsch, Dü
bisch jo sàlber gsàgnet wie das Fàll. - An
dir isch's unbegriffene Wunder gscheh : Üs
dir wird jung e Làbe n üfersteh Ass
wie im Stupfle vo dàm Weise do. Un
witer wird das läufe so dur d'Gschlàchter, Dur
alli Zit, das ewige heilige Làbe : E
Trutz im Tod ! E Glàchter üf dr Tod ! E
Trutz de Chilchhef un e Trutz de Gräber ! Dü
schwangeri Fräu, wu de dur's Chornfall läufsch, Dü
bisch e Chelch vo aller Ewigkeit ! Toi la femme enceinte, quand tu marches à travers le champ de blé, Tu es toi-même bénie comme le champ. En toi s'est produit le miracle incompréhensible: De toi surgira une jeune vie Ainsi que de la chaume de ce blé. Et il en sera ainsi chez toutes les espèces, De tous temps, l'éternelle et sainte vie: Un affront à la mort! Une bravade à la mort! Un affront aux cimetières et un affront aux tombes! Toi la femme enceinte, quand tu marches à travers le champ de blé, Tu es un calice de toute éternité!
(Daniel
MURINGER) 1
Hampelmann,
was machsch dü do Ich
bin so trürig so ganz verlo Hampelmann,
zeig mer d’r Wag D’r
Wag fer zruck vergesst ma jo so garn A
Giga kratzt eimes im mim Hirn A
altes Liad im Sinn A
Liad wu fliegt in da Starna no Han
i so lang hinter mi glo
Hampelmann,
d’r Himmel werd Triab Ich
sehn di küm un ben so miad Hampelmann,
ich hock im a Loch Troï
küm üssa wia witt semm’r denn noch D’Luft
bringt Werter stumm un blind Im
Raga un im Wind An
eimes spielt a Liad so still Das
nur’s heert wer will
Hampelmann,
ich bin so klei Un
dü so gross uff dina langa Bei Hampelmann,
ich kumm d’r nemm no Da
gesch ze schnall wotsch mi ebba net im Stich lo Hampelmann,
ich han so Angscht vu dana viela Litt
4 Hampelmann,
as fahlt m’r an Kraft Ich
kann nemm witterscht, süech a n ander wu’s vellecht schafft
;:Hampelmann,
ich gebs jetz uff Was
i so lang süech verzecht i jetza druf
Ich
schlupf liawer in a Traum voll Sunna un Wi Un
in dam Traum besch dü oï debi A
alta Sproch wu so scheen klingt Wu
so scheen teent un singt
Pantin, que fais-tu là? Je suis si triste et si seul Pantin, montre-moi le chemin On oublie volontiers le chemin du retour Un violon grince quelque part dans ma tête Une vieille chanson à l'esprit Une chanson qui court après les étoiles Que j'ai laissé si longtemps derrière moi
Pantin, le ciel se trouble Je te vois à peine et je suis si las Pantin, je suis au fond d'un trou Et n'ose en sortir, sommes-nous encore loin? L'air apporte des mots muets et aveugles Dans la pluie et le vent Quelque part on joue une chanson si silencieuse Que seul l'entend celui qui veut. Pantin, je suis si petit Et toi si grand sur les longues jambes Pantin, je n'arrive plus à te suivre Tu vas trop vite Tu ne vas pas me laisser en plan? Pantin, j'ai si peur de toute cette foule Pantin, je manque de forces Je n'irai pas plus loin Trouve quelqu'un d'autre qui y parviendra Pantin, j'abandonne désormais Je renonce maintenant à ce que j'ai cherché si longtemps Je préfère me glisser dans un rêve de soleil et de vin Et tu fais partie de ce rêve Une vieille langue qui sonne si bien Qui tinte et résonne si bien.
Liab
Seppala, besch kumma, besch kumma üus d’r Fremd Di
Schnauz esch d’r gewachsa, ich hätt di fascht nemma kennt Wia
esch’s der gegange, di Gsecht esch ganz blass Hasch
Maidla verschmutzt oder was? Zum
tra, zum tra, zum triolola, etc. 2
Dert
unta im Tal wu’s Wasser ablaüft Dert
setzt a scheens Maidla, das han i belaüscht Un
ich bin zue n’em gange met ihm en’s Gras Han
s’Maidla verschmutzt oder was? 3
Un
d’Litt vum Dorf sage ich soll s’Maidla net nah S’esch
z’jung oder z’alt, se reda devu Un
ich han s’em versprocha un ich halt mi Wort Un
ich halt mi W Cher Joseph, tu es revenu de l’étranger, tu t’es laissé pousser la moustache, j’ai failli ne pas te reconnaître, que t’es-t-il arrivé, ton visage est tout pâle, tu as embrassé des filles, ou quoi ? Là-bas en haut là-bas en bas où l’eau coule, il y a une belle fille assise, et je l’ai contemplée, et je suis allé avec elle dans l’herbe et j’ai embrassé la fille, ou quoi ? Et les gens du village disent que je ne dois pas prendre cette fille, elle est trop jeune ou trop vieille, ils en parlent, et moi je le lui ai promis et je tiendrai parole, je tiendrai parole, ou bien quoi ?
WIE
VERDRAIHJT ASS D'MAIDLE SIN Wenn
als wieder Chilbi isch, So
tanzt me mit sim Schàtzle. Z'Nacht,
nit wit vom Chilbiplatz Gibt's
als fäischteri Plàtzle. "Gàll
de gisch mr dert e Schmutz ?!" "Nai
! jetzt gib i keiner !" "Säigsch
nit so ! 's
isch Chilbi hit ! Chumm
de gisch mr einer !" Wie
verdraihjt ass d'Maidle sin : Z'erscht
het's gar nit wälle, Un
z'letscht het's mr Schmitz dert gàh, Mr
hàtt Miehj gha fir si z'zälle ! LUSCHTIGI CHILBI (Nathan KATZ) Wenn
me fiehrt dr Habere i So
geht dr Wing dur d'Stupfle. Cha
n i nit züem Schàtzele geh, So
tüe n i züe n em hupfle. Mini
Schüeh sin duretantzt. Si
hai känni Sohle. Müess
i denne barfüess geh Fir
mi Schatzele z'hole. Nundedie
! Si blose scho ! Hopp
denn ! Nit verschrocke ! Wenn
de dini Schüeh nit fingsch, So
gehn mr in de Socke. Un
Chilbi isch hite ! Loos
: d'Müsik fangt a. Wenn
de di tummle tüesch, Schatzele, Wai
mr d'erschti no ha ! Jà,
jetzte wird's ageh ! D'Musikante
sin do ! Un
d' Büebe n un d'Maidle Si
läufe scho noh. Wenn
mr d'erschti wai tanze, Geht's
niema nit a ! Chänne
si angeri packe, Chänne
mir si o ha ! Wer
e kä Fraid am e Tanz het Isch
e dräifacher Naar. Wer
d'Maidle nit gàrn het Isch
e sechsfacher gar. Im
Friehjohr git's Schleheblüescht Un
d'Resle sin rot. Mr
isch so churz lebàandig Un
isch so lang tot. Un
üf em ganze Tanzbode Tanzt
e keini wie dü ! 's
isch keini üf em Tanzbode Wu
si draihjt ass wie dü !
So
bloset, Musikante ! E
Walzer wird gmacht ! Hit,
Büebe, müess tanzt si Ass
dr Tanzbode chracht !
Quand on rentre l'avoine Le vent passe dans les chaumes Si je ne peux pas aller chez mon amoureuse Je m'y rendrai en sautillant
Mes souliers sont usés d'avoir trop dansé Ils n'ont pas de semelles Devrai-je aller pieds nus Chercher mon amoureuse?
Bon sang! Ils jouent(soufflent) déjà! Allons-y!Pas de crainte! Si tu ne trouves pas tes souliers Nous irons en chaussettes.
C'est la kilbe aujourd'hui! Écoute : la musique commence. Si tu te dépêches ma chère nous ferons les premières danses.
Oui, ça va commencer! Les musiciens sont là! Et les garçons et les filles Les suivent.
Si nous voulons danser les premières danses, Cela ne regarde personne! Si d'autres les dansent, Nous le pouvons aussi!
Celui qui n'aime pas la danse Est un triple sot. Celui qui n'aime pas les filles En est même un sextuple.
Au printemps fleurit la prunelle Et les roses sont rouges On est si brièvement en vie Et si longtemps mort.
Et sur toute la piste de danse Nulle ne danse comme toi! Aucune ne tournoie Sur la piste de danse comme toi.
Alors, jouez, musiciens! On fait une valse! Aujourd'hui, les gars, il faut danser Jusqu'à ce que la piste de danse s'écroule! SCHLOF,
KINDELA, SCHLOF 1)
Schlof, Kindala, Schlof D’r
Vater hiatet d’Schof D’Müeter
schettelt s’Baimala Derab
keia siass Traimala Schlof,
Kindala, Schlof 2)
Schlof, Kindala, Schlof Am
Hemmel gehn dia Schof D’Schtarna
senn d’Lammala Un
d’r Mond esch s’Schaferla Schlof,
Kindala, Schlof 3)
Schlof,
Kindala, Schlof Un
brial net wia dia Schof Sunscht
kummt em Schafer si Hendala Un
bisst mi beeses Kindala Schlof,
Kindala, Schlof 4)
Schlof,
Kindala, schlof Gang
furt un hiat d’Schof Gang
furt dü schwarzes Hendala Un
weck mer net mi Kindala Schlof,
Kindala, Schlof 5)
Schlof,
Kindala, Schlof D’Müater
hiatet d’Schof D’r
Vater esch en Pommerland Pommerland
esch ganz abgebrannt Schlof,
Kindala, Schlof
Dors, enfant, dors Le père garde les moutons La mère secoue le petit arbre Il en tombe des rêves sucrés Dors, enfant, dors
Dors, etc. Dans le ciel passent les moutons Les étoiles sont les agneaux Et la lune le berger Dors,...
Dors... Et ne crie pas comme les moutons Sinon le chien du berger viendra Mordre mon vilain enfant Dors...
Dors... Va-t-en garder les moutons Va-t-en, petit chien noir Et ne réveille pas mon petit enfant Dors...
Dors... La mère garde les moutons Le père est en Poméranie La Poméranie est toute dévastée Dors...
Mer senn zwei arme Litt, mer gehn geh battla Dü
traisch d’r Battelsack un ich s’Schtackla
Dü
klopsch am Ladala un ich an d’Tera Dü
kriegsch a’n Äpfala un ich a Beera Dü
gehsch in’s grossa Hüs un ich in’s kleina Dü
flecksch dia Barabli un ich d’Zaina Dü
gehsch in’s richa Hüs un ich in’s arma Dü
esch dia kalta Supp un ich d’warme
D’r Hans isch kridawiss, hett rota Backa Hett
Lis wia Fladermis un Fleh wia Ratta
Dü
besch d’r Gigerla un ich d’r Tanzer Dü
besch a halwa Narr un ich a ganzer
Dü gehsch inna un ich blib dussa Ass
wenn ‘es Handel gett ass ich kann läufa
Nous sommes deux pauvres gens Nous allons mendier Tu portes le sac du mendiant et moi le bâton Tu frappes au volet et moi à la porte On te donne une pomme et à moi une poire Tu vas dans la grande maison et moi dans la petite Tu répares les parapluies et moi les paniers Tu vas dans la maison riche et moi dans la pauvre Tu manges la soupe froide et moi chaude Le Jean est blanc comme la craie, a des joues rouges Il a des puces comme les chauve-souris et des poux comme les rats
Tu es le violoneux et moi le danseur Tu es un demi-fou et moi un entier Tu entres et moi je reste dehors Pour qu'en cas de grabuge je puisse m'enfuir.
GIB
MER DIA BLÜEMA Gib
mer dia Blüema Gib
mer d’r Kranz Ich
fiahr dich liab’s Maidela Morna
zum Tanz Loss
mer dia Blüema Loss
mer d’r Kranz Un
fiahr nur a andera Morna
zum Tanz Mi
liawes Maidla Nur
dü kasch’s seh Sollsch
dia erwählta Tanzera
seh Wer
kat mer halfa Soll
ich’s denn seh? Oï
dia erwählta Tanzera
seh? Ewiga
Liawa Schwer
ich nur der Geb
mer dia Blüema Un
tanz denn met mer Schwersch
dü mer Liawa Folg
i zum Tanz Do
esch dia Blüema Un
do esch d’r Kranz
Donne-moi la fleur et donne-moi la couronne Je te conduirai mon amoureuse demain au bal Laisse-moi la fleur, laisse-moi la couronne Et conduis-en une autre au bal Ma chère, il n'y a que toi puisse être La danseuse de mon choix Qui va m'aider? Dois-je être La danseuse choisie? Je te jure mon amour éternel à toi seul Donne-moi la fleur et danse avec moi! Si tu me jures un amour éternel, je te suivrai au bal Voici la fleur et voici la couronne!
D’R
TOD VU BASEL 1)
Ich bin noch jung un ledig gseh Wu
n’ich ghirota han A
altes Wib drei Taga druf Do
hat’s mer jo schu greit Ref.
Fidiru, fidiru, fidirulala... 2)
No
ben i uff’m Kirchhof Ja,
uff dam Schrackasort Un
frog d’r Tod vu Basel Nemm
mina Alta furt 3)
Ja
wu n’i weder heima kum Esch
mina Alte tot Ich
bind mi Ross am Wage Un
fiahr mina Alte furt 4)
Ja,
wu ni uff 'm Kirchhof kumm Esch’s
Grab do schu gemacht Ihr
Trager tragt ganz lieslig Ass
d’Alte net verwacht 5)
Ja,
wu ni weder heima kumm Fahlt’s
mer an Zittvertrib As
senn jo küm drei Tage Nemm
ich a junges Wib 6)
Ja
bi mim junga Wiwla Do
esch jo d’Freida gross As
senn jo küm drei Tage Do
esch d’r Teifel los.
J'étais encore jeune et célibataire Quand je me suis marié A une vieille femme Trois jours après je l'ai regretté Alors je suis allé au cimetière Dans cet endroit effrayant Et j'ai demandé à la Mort de Bâle d'emporter ma vieille. Et quand je suis rentré La vieille était morte J'ai attelé mon cheval à la carriole Et je l'ai emporté Et quand je suis arrivé au cimetière La tombe était creusée Porteurs, portez-là en silence Pour que la vieille ne se réveille pas. Et quand je suis rentré J'ai manqué de distractions A peine trois jours après J'ai pris une femme jeune Et auprès de ma jeune femme Ma joie était grande Mais trois jours après Le diable était déchaîné.
AÏE,
AÏE, AÏE Han
i wella uff d’Behna geh Han
wella Wäsch uffhanga Steht
das bucklig Mannla do Un
düet mi salbscht uffhanga ref.
Aïe, aïe, aïe, Was
fang i a S’bucklig
Mannla müess i ha Trürig
müess i lawa Un
ohne Fraide seh 2)Han
i wella in’s Zimmer geh Han
wella s’Bettla macha Steht
das bucklig Mannla do Un
düet mi salbscht üsslacha 3)
Han
i wella in d’r Kaller geh Han
wella Kohla hola Steht
das bucklig Mannla do Un
hat m’r sa alla gstohla 4)
Han
i wella in d’Kucha geh Han
wella s’Suppa koche Steht
das bucklig Mannla do Un
hat mer d’Schessla brocha
Aïe, aïe, aïe, Que vais-je faire, Le petit bossu est mon sort, Je dois vivre triste et sans joie
J'ai voulu aller au grenier suspendre du linge Et voilà le petit bossu qui me pend à mon tour J'ai voulu aller dans la chambre faire le lit Et voilà le petit bossu qui se moque de moi J'ai voulu aller à la cave chercher du charbon Et voilà le petit bossu qui me l'a volé J'ai voulu aller dans la cuisine Faire la soupe Et voilà le petit bossu Qui m'a cassé le broc
(Nathan
Katz et trad. J. P. de Dadelsen) Wurum
isch in dr Märzenacht Denn
grad das Schneele käit , Wurum
isch mitzel in dr Nacht Üf
eimol alls verschnäit ? O
jo, worum ? Mon
doux ami tout près de moi Toute
la longue nuit Pourquoi
soudain en pleine nuit La
neige est-elle tombée sans bruit Mon
Dieu, pourquoi ?
Mi
lieber Büeb isch bimer gsi, Die
ganzi, ganzi Nacht. Mr
hai is ghàrzt un hai is gschmutzt Die
ganzi, ganzi Nacht. Mr
hai is ghàrzt un hai is gschmutzt Bis
fascht an hààle Tag I
ha n en lislig üsegloh Churz
vor em hààle Tag L’on
voyait chacun de ses pas Dans
cette neige blanche Tout
le village en rit déjà Tout
le village a vu les pas Un
dur e Garte n isch er furt Un
dur e weiche Schnee. 's
isch jeder Schritt drin zeichnet gsi ; 's
hai's alli chänne seh. Un
jetzt weisst's 's ganze Därfle scho. Das
het das Schneele gmacht. - Wu
n i mi numme zeige tüe Jetzt
alles heimlig lacht. Wurum
isch o die Märzenacht Denn
grad das Schneele käit , Wurum
isch mitzel in dr Nacht Üf
eimol alls verschnäit ? O
jo, wurum ? (Daniel
MURINGER Dü
hasch s'Harz wia n'a Fald im Winter Verschneit,
verfrora un still Heersch
sa nemm, dina Grosskinder Dü
labsch im Dezamber un se im Awrill Hocksch
d'r ganza Tag nawem Kuchakanschter Un
lüegsch so trürig üss'm Fanschter An
was danksch? Tappsch
d'r ganza Tag umma im alta Schaffblunder Hasch
awer küm noch Kraft drunter Ke
Kraft, ke Saft, doch dia Arweiterspflicht Hach
vellecht wagadam so viel Rumpfla im Gsicht Sag
m'r net as gfallt d'r In
dim grauia Alter An
was danksch? Sallamols
bim Kaiser besch Soldat gseh Hasch
a Kilo Medaille vu da Pumpiers Un
sogar noch eina vu d'r Müsik Mai,
wia luschtig! Besch
zwanzig gseh an n'a Ninzehhundert Un
hasch di sallamols niamols gwundert Zwei
Krieg han sa der uff'm Buckel ufglada Hasch
sa gsah vier Mol ku, dia fremda Soldata Zwelf
Stund im Tag ver a Paar Sü Un
andra han noch weniger kha ass dü An
was danksch? Dü
besch ab, sall Johr im Mai Sall
Johr hat der s'Lawa gsait kha nai Sall
Johr hamm mir dich vergrawa Un
besch allei in dam kalta Loch awa Andlig
Rüejh in dim kränklig Kerwer In
d'r nassa Arda da grüsig Freidverderwer Wenn's
eim packt no packt's eim fescht Wia
n'a Kerza wu n'a Duchzug lescht Fer
dich esch's jetza viel ze schpot Weisch,
ich han oï Angscht vum Tod, Tu as le cœur comme un champ en hiver Silencieux, gelé et enneigé Tu n'entends plus tes petits-enfants, Tu vis en décembre et eux en avril Tu passes tes journées assis à côté du buffet de cuisine Et tu regardes si tristement au travers de la fenêtre A quoi tu penses?
Tu te trimbales toute la journée dans tes vieux vêtements de travail Mais il te reste si peu de forces en-dessous Plus de forces, plus d'énergie Mais ce vieux devoir d'ouvrier te poursuit encore Et c'est peut-être à cause de lui que tu as tant de rides au visage Ne me dis pas qu'il te plaît d'être dans ton âge gris A quoi tu penses? Autrefois du temps du Kaiser tu étais soldat Tu as un kilo de médailles des pompiers Et même une de la musique Comme c'est drôle Tu avais vingt ans en 1900 et tu ne te posais pas de questions On t'a mis deux guerres sur le dos et tu as vu quatre fois passer des soldats étrangers 12 heures par jour pour quelques sous Et d'autres en gagnaient encore moins. A quoi tu penses?
Tu es parti cette année-là en mai Cette année-là la vie t'a dit: non Cette année-là on t'a enterré Et tu es descendu tout seul dans le trou froid Enfin le repos dans ton vieux corps malade Dans la terre humide, sinistre trouble-fête Quand l'heure vient, elle vous étreint fortement Comme une chandelle qu'un courant d'air éteint Pour toi il est maintenant trop tard Tu sais, j'ai aussi peur de la mort Grand-père.
(Tony
Troxler) Im Sundgau hinga, ganz verlora, Im
« groba Strich », wenn dir so wait Dert
bin i in Rieschpach gebora Bi
da « Kropfjäckel » wia ma sait Mi
Vater grad wia n’ich si Bieble Heisst
Toni nur hett ar so Hoor Wia
n’a Birschte vu Galerieble Rot
Toni sait ma ihm s’isch wohr Si
Grossvater hat Jakob gheissa Isch
Krämer gse fir d’Litt vum Lang Un
isch fir sie in d’Stadt geh reisa Im
Kitschle mit Esel Ahang Ja
z’Rieschbi do bin i gebore Ruadabach
isch mi Heimet Ort dert
han i mini Jugendjohra S’geht
keini meh vu dara Sort Bi
dr Grossmueter ganz witt obe Im
Oberdärfle als verbrocht Si
hat fir mi z’Morga un z’Oba A
Melchkehrle Kaffee kocht I
ha’s ig’mockt hitt kann is bichta Bis
as d’r Leffel allei gstackt isch Mit
Ankaflada un kei lichti S’Blitschfassle
isch gstanga bim Tisch Z’Morga hai mir ich ka mi bsinne Der
Assaträger gmacht mit Fraid Un
d’Frauia hai, hit gibt’s dass nimme D’r
Korb uff’m Kopf als getrait D’Grossmueter
hät Hang g’ha so gala Da
hasch gmeint üss Wachs sin si gemacht Doch
wenn bim Gumbischtaepfel stahla Si
uns dappt hätt hät si net glacht Un
d’Rüeta wu si uns agmassa Trotz
ihra Hütt wia Pargamang Dis
isch verglemmi als doch gsassa Isch’s
o nur gseh mit Momia Hang S’Glickhampfala
sin mir geh süeche Immer
wenn d’Arnt umme gseh isch Da
bisch mangmol geh pflanna, flüeche, Wenn
da hinga noh als ku bisch In der Mehli sin mir geh drescha Haï
Frucht als ihne müessa loh Un
fir der schreckliga Durscht z’läsche Hat’s
Kaffee gah... avec de l’eau Mir
haï fer der Pfeischtkarl z’macha Baimla
mit’m Wurzelstock dra Im Wall üss gmacht denn in dara Sache Will
jeder der greescht Bolla ha Z’Nacht
sin mir immer z’chalta ganga Bim
Uschenie vor an der Ter Un
wie han ich als kenna blanga Bis
ich vu Geischter ebbis heer Vum
Espageischt wu do düet hüsa D’Bassena
vu Illfurth o As
hat dir mangmol kenna grüsa In
der Faïschtari heim z’geh derno A
mangs üss mina Jugendjohra Han
i no b’halte in Erinnerung Das
schribt eich no sunscht geht’s verlora Im
Krämerjobisch’s Rot Toni si Jung
(traduction :
Daniel Muringer Au fond du Sundgau, dans un coin perdu, Dans
la « bande grossière »1),
si vous préférez C’est
là, à Riespach, que je suis né Chez
les «benêts goîtreux »2) comme on dit. Mon
père tout comme moi, son petit garçon, S’appelle
Toni mais il a des cheveux Comme
une brosse de carottes On
l’appelle Toni le Rouge c’est vrai Son
grand-père s’appellait Jacob Etait
épicier-mercier pour les gens du pays Et
se déplaçait pour eux en ville Avec
sa carriole et son attelage d’âne Oui,
je suis né à Riespach C’est
à Ruederbach que sont mes racines C’est
là que j’ai passé mes années de jeunesse Il
n’y en a plus de telles Chez
la grand-mère tout en haut Dans
la partie haute du village Elle
me préparait matin et soir Un
grand bol de café au lait J’y
trempais des tartines de beurre, et non des moindres, Je
peux bien l’avouer aujourd’hui, Jusqu'à
ce que la cuiller tienne seule debout La
baratte était à côté de la table Le
matin, je m’en souviens, nous portions les repas avec joie (aux
champs) Et
les femmes portaient parfois les paniers sur la tête, cela ne se fait
plus de nos jours, Notre
grand-mère avait les mains si jaunes Qu’on
les croyait faites de cire Mais
quand elle nous surprenait à voler Des
pommes en conserve3), elle ne plaisantait pas, Et
la badine qu’elle nous administrait Malgré
sa peau comme du parchemin Bon
Dieu, qu’elle faisait mal Même
dans une main de momie Nous
cherchions la gerbe du bonheur A
chaque fois que la moisson était achevée Plus
d’une fois on pleurait, on pestait Quand
on n’arrivait pas à suivre Nous allions battre le blé au moulin
Il
fallait parfois leur laisser une part de la récolte Et
l’on étanchait notre terrible soif Avec
du café... mélangé à de l’eau Pour
faire le « gars »4) de Pentecôte Nous
déracinions des arbustes dans la forêt Avec
les racines, car en cette matière, Chacun
veut avoir le plus gros paquet La
nuit nous allions à la veillée Devant
la porte d’Eugénie Et
quelle était mon impatience D’entendre
parler de fantômes, De
l’Esprit des trembles qui séjourne ici Et
aussi Des Possédées d’illfurth L’on
avait peur plus d’une fois De
revenir ensuite à la maison dans l’obscurité J’ai
encore gardé beaucoup de choses en mémoire De
mes années d’enfance Ce
sont ces choses que vous écrit encore, sinon on les oubliera, Le
fils de Toni le rouge de Jacob l’épicier. Notes sur le texte: 1)barrière
dialectale du Sundgau, où l’on parle le haut-alémanique. « Grob »,
grossier, peut être une allusion au caractère « rugueux »
de la langue. 2)surnom
des habitants de Riespach. 3)pommes
mises à fermenter dans la tonne à choucroute (souvent de chou vert et
non blanc). 4)tradition
de Pentecôte analogue à d’autres pratiques en Alsace (« maîtres
et valets » de Pentecôte). Celui qui se constituait le plus gros
faisceau de branches obtenait la plus grosse part de la quête d’œufs
et d’argent.
Dr
Nàbel lägt si dick üf alli Wàg : Er druckt üf alli Schiredàcher jetz. Me
seht bol kä Hüs, Kä
Landere, Nit
meh, Kä frindlige Maie n üs eme Garte. Wie n e Chilchhof ligt's Därfle. Im
Fall
gehn jetza Todesprozessione um.
L'épais brouillard se pose sur tous les chemins Il pèse sur tous les toits des granges C'est à peine si l'on voit des maisons, Plus de champs, Plus rien, Plus de fleur amicale dans un jardin Le village repose comme un cimetière Dans le champ s'avancent maintenant des cortèges funèbres.
|